Boże Narodzenie w dawnej muzyce europejskiej

Data: 
2011.01.16 20:00
Miejscowość: 
Warszawa
Artysta: 
Dekameron
Dekameron

Z czasem Bożego Narodzenia nieodłącznie związane są kolędy, śpiewane od wieków we wszystkich chrześcijańskich krajach. Aby nieco odejść od tradycyjnego już prezentowania mniej lub bardziej popularnych kolęd postanowiliśmy w naszym koncercie ukazać pewne drogi, jakimi kolęda powstawała.

Modlitwa-hymn Magnificat jest bodaj pierwszym w historii tekstem , który pojawi się później w kolędach – radość Marii ze Zwiastowania. Zanim pojawią się w różnych krajach zrozumiałe dla wszystkich pieśni w językach narodowych , powstawały – jak widać i w Polsce – utwory opisujące w obowiązującej powszechnie łacinie  radość z  narodzenia Pana. W większości krajów pierwsze kolędy powstawały właśnie na bazie kolęd łacińskich , których teksty przekładano na język rodzimy. Sięgająca XIV wieku  In Dulci Jubilo  była w Polsce  śpiewana ze słowami Radując się śpiewajmy , zdarzały się dwujęzyczne hybrydy Omnes wszyscy angeli są na niebie weseli . Powszechnym zwyczajem było dopisywanie bożonarodzeniowego tekstu do popularnej melodii innej pieśni lub tańca . I znów przykłady z Polski – wojenny magrygał Jannequin’a „La Guerra” stał się kolędą „Narodził się nam dziś Niebieski Pan” , a opracowana przez Corellego „La Folia” posłużyła za temat kolędy „ Każde stworzenie” .  Aby podkreślić taki właśnie rodowód niektórych kolęd z naszego repertuaru  celowo przedzieliliśmy je dawnymi tańcami. Przy okazji można będzie zaobserwować specyficzny koloryt  charakteryzujący różne kraje oraz próbę nadania  prostym, ludowym piosenkom dworskiej formy koncertującej. 

Program:

Magnificat  - Mikołaj z Radomia ( I poł XV wieku )
Celebris dies colitur – rkp. Jana z Jasiennej , ok. 1400
Personent Hodie . anonim , XVI wiek
Gabriel fron Heaven – anonim , Anglia , XIV w.
Rex – tabulatura Jana z Lublina , 1540
Szczyrej łaski chcąc wypełnić – Kancjonał Walentego z Brzozowa, 1569
Dzieciątko się narodziło – Rękopisy staniąteckie, 1586
Courante – Michael Praetorius , 1571-1621
Jesulein Zart – Samuel Scheidt , 1587-1654
Joseph est bien Marie – ludowa, Szampania , XVI wiek
Branle –, Francja , XVI wiek
Noel Nouvelet – Anonim, Francja , XVI wiek
Vilancico mexicano – Meksyk , Hiszpania  XVI wiek
Dziecino , Boże , pastorella – Jacek Szczurowski (1717 - + po 1773)

ANNA MIKOŁAJCZYK - sopran
ANNA J.CZECHAKÓWNA - organetto , szpinet
KATARZYNA KALINOWSKA - fidel , skrzypce
AGNIESZKA OBST - fidel , flet, skrzypce
TADEUSZ CZECHAK – lutnia

 

ROMAN KOŁAKOWSKI - recytacje